Moda sektöründe sürdürülebilirlik söylemi güçleniyor
4-7 Şubat tarihleri arasında düzenlenen IFCO Hazır Giyim ve Moda Fuarı’nda sektör temsilcileri, sürdürülebilirliğin geldiği noktayı değerlendirdi.
Ortak görüş ise net: Söylem artıyor ancak yapısal dönüşüm henüz istenen düzeyde değil.
ATIK BİR TASARIM HATASI MI?
Ekonomim'den Ferzan Çakır'ın haberine göre BLUPROJECTS Kurucusu Sinem Çelik, sürdürülebilirliğin son 10 yılda sektörün en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldiğini ancak somut ilerlemenin sınırlı kaldığını belirtiyor.
Çelik’e göre, son 15 yılda ürünlerin giyim ömrü yüzde 35 kısaldı ve küresel ölçekte bir ürün ortalama yalnızca 7 kez giyiliyor. Tekstil endüstrisi her yıl ürettiği her 10 üründen 7’sini bir sonraki yıla taşıyamıyor.
Tekstilden tekstile geri dönüşüm oranının yüzde 1’in üzerine çıkamadığına dikkat çeken Çelik, mağazalardaki toplama kutularının güçlü bir geri dönüşüm algısı yarattığını ancak mevcut teknolojilerle bu oranın anlamlı biçimde artmasının zor olduğunu vurguluyor.
Tasarım sürecindeki denemelerin ortalama yüzde 30’unun daha üretim aşamasında atığa dönüştüğünü belirten Çelik, “Tasarım artık estetikten ibaret değil, atık oluşmadan önce çözüm üretme pratiği olmalı” diyor.
Artan regülasyonlar ve Z kuşağının sorgulayıcı yaklaşımının markalar üzerindeki baskıyı artırdığına da işaret ediyor.
MALİYET BASKISI SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ ZORLUYOR
Ozmoz ve Clean&Safe Kurucusu Mukadder Özden ise sürdürülebilirliğin pazarlama değil, üretim kültürü meselesi olduğunu ifade ediyor. 2000’li yıllarda büyük alıcıların getirdiği etik ticaret ve çalışma standartlarının sektörde önemli bir dönüşüm sağladığını belirten Özden, bugün ihracatçı firmalarda bu ihlallerin büyük ölçüde ortadan kalktığını söylüyor.
Ancak artan maliyetler ve fiyat baskısının sürdürülebilir üretimi zorlaştırdığına dikkat çeken Özden, yüksek enflasyon, işçilik ve girdi maliyetlerine karşın kur artışının aynı oranda gerçekleşmemesinin üreticiyi sıkıştırdığını kaydediyor.
Bu nedenle bazı firmaların sertifikalarını askıya aldığını ya da sürdürülebilir üretimden vazgeçtiğini belirten Özden, sürdürülebilirliğin kalıcı olabilmesi için markaların fiyat beklentilerini ticari gerçeklerle uyumlu hale getirmesi gerektiğini dile getiriyor.
Z KUŞAĞI TASARIMDA ÇITAYI YÜKSELTİYOR
İstanbul Moda Akademisi Kreatif Direktörü Raf Stesmans ise genç kuşağın sürdürülebilirliği bir etiket değil, tasarımın başlangıç noktası olarak gördüğünü söylüyor.
Öğrencilerin projelerinde doğada çözünebilen selüloz bazlı kumaşları, geri dönüştürülmüş iplikleri ve kimyasal yükü düşük boyama tekniklerini bilinçli biçimde tercih ettiğini belirten Stesmans, sürdürülebilirliğin estetikten ayrı bir başlık olmadığını vurguluyor.
