Adalet Bakanlığınca, hukuk mahkemelerindeki duruşmalara bulunulan yerlerden çevrim içi bağlanılarak katılmayı sağlayan e-Duruşma uygulamasının usul ve esaslarını belirleyen "Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Buna göre, taraflardan birinin talebi üzerine, mahkeme, talep eden tarafın veya vekilinin, Yönetmelikte belirlenen yerden duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilecek. Aynı şekilde taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme, tanığın, bilirkişinin veya uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine de hükmedebilecek.
Hakim, e-Duruşma talebi hakkında duruşma gününden en az bir iş günü önce kabul veya ret kararı verecek.
"Talebin süresinde yapılmaması", "talebin hakkın kötüye kullanılması veya yargılamayı sürüncemede bırakma amacı taşıması", "e-Duruşma yapılmasını zorlaştıran hukuki, fiili veya teknik engellerin bulunması" durumlarında e-Duruşma talebi reddedilecek.
Hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği sebebiyle mahkemeye bizzat gelmesi durumunda zorluk yaşaması muhtemel olan taraf, tanık, bilirkişi, uzman ve diğer ilgililerin talepleri halinde e-Duruşma Sistemi yoluyla dinlenilmelerine karar verilecek.
e-Duruşma talebinin kabulü veya reddine ilişkin karar, UYAP üzerinden veya diğer usullerle talepte bulunana bildirilecek.
Resen e-Duruşma yapılması
Ayrıca mahkemeler, tanığın, bilirkişinin veya uzmanın e-Duruşma aracılığıyla dinlenilmesine resen karar verebilecek. Mahkeme, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerde ilgililerin, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine de resen hükmedebilecek.
İsticvap olunacak veya yemin edecek tarafın, mahkemenin bulunduğu il dışında oturması ve mahkemeye gelememesinde ise öncelikle e-Duruşma Sistemi yoluyla beyan alınacak veya yemin ettirilecek.
Mahkemece, e-Duruşma sistemi yoluyla dinlenilmesine karar verilen kişiye gönderilecek meşruhatlı davetiyeye, e-Duruşma'ya ne şekilde katılacağı da yazılacak.
e-Duruşma'ya katılım yerleri
e-Duruşma talep eden taraf vekili, avukatlık bürosundan, baro tarafından bu amaç için belirlenen bölümden, adliyede bu amaca tahsis edilen yerden veya belirlenen şartları taşıyan başkaca uygun bir yerden duruşmaya katılabilecek. Ayrıca e-Duruşma talep eden veya e-Duruşma aracılığıyla isticvap olunacak ya da yemin edecek taraf ile mahkemece e-Duruşma yoluyla dinlenilmesine karar verilen tanık, bilirkişi, uzman ve diğer ilgililer bulundukları yerdeki adliye veya ceza infaz kurumlarında bu amaca tahsis edilen yerden duruşmaya katılabilecek.
Hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği sebebiyle e-Duruşma aracılığıyla duruşmaya katılmasına ve usul işlemleri yapabilmesine karar verilen taraf ile dinlenilmesine karar verilen tanık, bilirkişi, uzman veya diğer ilgililer bulundukları mesken ya da kurumdan duruşmaya katılabilecek.
e-Duruşma'ya katılımın sağlanacağı yer, her türlü etki ve yönlendirmeden uzak, ilgilinin yüz ifadelerini, vücut hareketlerini, tavır ve davranışlarını gözlemlemeye, duygularını anlamaya ve söylediklerini net bir şekilde dinlemeye imkan sağlayacak nitelikte olacak.
e-Duruşma'ya katılan taraf vekilinin kimlik tespiti güvenli elektronik imza veya mobil imza ile UYAP kayıtları ve benzer yöntemler kullanılarak mahkemece yapılacak.
Mahkemece e-Duruşma'ya katılmasına karar verilen taraf, tanık, bilirkişi, uzman ve diğer ilgililerin kimlik tespiti ise bulundukları yerdeki adliye veya ceza infaz kurumunda e-Duruşma için tahsis edilen yerde görevlendirilecek yazı işleri müdürü, zabıt katibi veya ceza infaz kurumu görevlisi tarafından yapılacak, bu konuda tutanak düzenlenecek.
Hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği sebebiyle bulunduğu mesken veya kurumdan e-Duruşma'ya katılan taraf, tanık, bilirkişi, uzman ve diğer ilgililerin kimlik tespiti, güvenli elektronik imza veya mobil imza kullanılarak yapılacak.
