Londra'da yüzlerce kişi, İran'daki insan hakları ihlallerine dikkat çekmek üzere 15 Ekim 2023'te Whitehall’da bir protesto düzenledi. Başbakanlık ofisi civarında toplanan kalabalık, İran'daki mücadelelerine destek çağrısında bulundu. Göstericiler, yaşamını kaybedenlerin fotoğraflarını taşırken çeşitli pankartlar ile seslerini duyurmaya çalıştılar.
Bu gösterinin öncelikli sebebi ise son zamanlarda İran’da yaşanan ciddi insan hakları ihlalleri. The Guardian'ın haberine göre, kadınların haklarının kısıtlanması konusu giderek daha fazla endişe doğuruyor (Guardian, 2023). Öte yandan, bir protestocu "Dünya liderleri harekete geçmeli ve bizim için bir şey yapmalıdır," şeklinde konuştu.
Ayrıca, katılımcılara göre bu etkinlik sadece yerel değil; uluslararası bir meseleye de ışık tutuyor. İnsan hakları örgütlerinden elde edilen bilgilere bakıldığında, birçok siyasi tutuklu hâlâ hapiste tutulmakta ve bazılarına ağır işkenceler uygulanıyor (Amnesty International). Human Rights Watch raporlarında da ifade özgürlüğüne yönelik baskıların arttığına dikkat çekiliyor.
Göstericilerin talepleri arasında insan hakları ihlallerinin durdurulması ve demokratik reform yapılması bulunuyor. Farklı grupların organize ettiği eylemler sırasında sıkça yankılanan “Özgürlük İstiyoruz” sloganı tekrarlandı. Bir katılımcı ise "Biz yalnızca temel özgürlüklerimizi istiyoruz," dedi.
Ancak, 1979 devriminden bu yana ülkenin politik atmosferi sürekli eleştiriliyor; fakat son yıllarda meydana gelen gelişmelerin tepkileri artırdığı gözlemleniyor [1]. Tarihçiler Pehlevi döneminden günümüze kadar baskıcı politikaların sürdüğünü belirtirken mevcut durumun geçmişten daha karmaşık hala geldiğini kaydediyor [BBC History].
Uluslararası arenada ise böyle olaylar genellikle büyük tepki toplamakta ve diplomatik girişimlere yol açmaktadır. Birleşmiş Milletler yetkilileri konuyla ilgili derin endişelerini dile getirdi; ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı sınırlamaların kaldırılması gerektiğini ifade etti [Reuters]. Avrupa Parlamentosu üyesi Maria Arena ise “Değişim gecikemez,” diyerek müdahale çağrısında bulundu.
Bununla birlikte uluslararası toplumun tepkisi önemli olmakla birlikte birçok uzman yaptırımların etkisiz olduğunu düşünüyor [Al Jazeera]. Ekonomik sıkıntılara neden olan yaptırımlar halk üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta; aynı zamanda rejimi değiştirme konusunda yetersiz kaldığı görüşü ağırlık kazanıyor.
