Kamu Son Haber'in birinci sayfası için tıklayın...
TOKİ YAP-SATÇI MÜTEAHHİT OLDU İSTANBUL DÜNYA REKORU KIRDI
İPA raporunda dünyada kiraların 2020 -2022 arasında 1.6 kat artış gösterirken, İstanbul’da kiraların 5.2 kat artış gösterdiğine dikkat çekildi. CHP’li Gürsel Tekin, İstanbul’daki konut krizinin sebebinin TOKİ’nin yap-satçı azman bir kuruma Emlak Bankası’nın da lüks konut üreten müteahhitleri teşvik eden bir yapıya dönüşmesinden kaynaklandığını söyledi.
İstanbul Planlama Ajansı (İPA), konut fiyatlarındaki artışa ilişkin raporunu paylaştı. Kasım 2023 verilerine göre İstanbul’da son bir yıl içerisinde konut satış fiyatları yüzde 84,14 oranında, kira fiyatları yüzde 75,56 artış gösterdi. Son dört yılda kira fiyatlarının en çok arttığı ilçeler arasında yüzde 961 yükselişle başı Üsküdar çekti. Pandeminin etkisi ile birlikte kira fiyatlarının 2020 ile 2022 arasında tüm ülkelerde artış gösterdiğine dikkat çekilen raporda, dünya genelinde kiraların 1,6, İstanbul’da 5,2 kat arttığı aktarıldı. CHP 27. Dönem İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, İstanbul’daki konut krizinin nedenlerini açıkladı. Gürsel Tekin, konuya ilişkin yaptığı açıklamada; Devlet Planlama Teşkilatı’nın kapatılması ve hem TOKİ’nin hem de Emlak Kredi Bankası’nın yıllar içindeki dönüşümünün yaşanan konut krizinin en önemli nedenleri olduğunu belirtti.
İŞTE RAPORDAN ÖNE ÇIKANLAR...
İstanbul Planlama Ajansı “Bir Hak Olarak Barınma: Sağlıklı, Dayanıklı ve Güvenli Konuta Erişim Herkes İçin Mümkün Mü?” başlıklı bir rapor yayımladı. Rapor, Türkiye ve İstanbul’daki barınma krizinin nedenlerini ve enflasyonunun etkilerini incelerken kentsel dönüşümün sosyal altyapı dengesini sağlamada bir fırsat olarak kullanılabileceğinin altını çiziyor. Raporda, kentteki kiralık ve satılık konut fiyatlarındaki artışa ilişkin veriler de dikkat çekti. Kasım 2023 verilerine göre İstanbul’da son bir yıl içerisinde konut satış fiyatları yüzde 84,14 oranında, kira fiyatları yüzde 75,56 artış gösterdi. Metrekare fiyatları değerlendirildiğinde ise satılık fiyatının yüzde 82,54, kiralık fiyatının ise yüzde 84,33 arttığı görülüyor. Raporda, “2000’li yıllarda İstanbul genelinde konut sunumunda yaşanan artışa rağmen, orta ve düşük gelir grubu için konut satın alımı imkansızlaştı. Kent genelinde sunulan kiralık konutlar da düşük ve orta gelir grubu için ödenebilir olma niteliğini kaybetti” değerlendirmesine yer verildi.
SATINALMA GÜCÜ DÜŞTÜ BARINMA KRİZİNE DÖNÜŞTÜ
Türkiye’de satın alma gücünün de son yıllarda hızla düşmesiyle birlikte barınma krizi kaçınılmaz hale geldiğinin altı çizilen İPA raporunda “Konut kiralarında ve satışında yaşanan ciddi fiyat artışı, her konut değişiminde artan kira uçurumu, yeni konut bulamama gibi sorunlar sadece ev bulma sürecinde hane ekonomilerini sarsmıyor, aynı zamanda kiracıları sürekli kaygı ve tedirginlikle baş başa bırakıyor” denildi.
AZMAN YAP-SAT KURUMU
Yaşanan konut krizinin nedenlerinden birinin de TOKİ’nin dönüşümü ve sosyal konut üretmemesi olduğunu belirten CHP’li Gürsel Tekin şu değerlendirmede bulundu: “TOKİ bir konut ve yerleşmeler planlama kurumuydu; hem yapım sektörüne hem de hanelere kredi sağlayan bir konut finansman kurumuydu. Dünyayı takip eden, 1996 yılında “(Habitat-II) II. BM İnsan Yerleşimleri Konferansı”nın organizasyonunu yapabilen bir kurum iken içe dönük ve “Azman bir Yap-Sat Kurumu” kimliğine büründü. Hatırlatalım ki, Habitat II Konferansı’nda katılımcı ülkelerin birlikte hazırladığı “Habitat Gündemi ve İstanbul Deklarasyonu” adı verilen, ana teması “herkese yeterli konut” ve “sürdürülebilir insan yerleşmeleri” olarak belirlenen bir küresel rapor da bulunmaktadır. Konferansın üzerinden geçen 27 yılın sonunda, gerek İstanbul’da gerek Türkiye genelinde “herkese yeterli konut” hedefinin ne kadar uzağında kaldığımız açıkça ortadadır. 2000 yılında atılan somut adımlarla; İmar İskan Bakanlığı geleneğinden gelen Türkiye Mesken Genel Müdürlüğü ile Arsa Ofisi’nin TOKİ’yle birleşerek Ulusal Konut Ajansına dönüşmesi de yaşanan konut krizinin önemli nedenlerinden biri oldu. Türkiye’nin geçmişi olan bu kurumların, TOKİ’ye bağlanarak TOKİ’nin birer aracı haline getirilmesi, Türkiye’nin ve tabii ki İstanbul’un konut üretim kabiliyeti ve hafızasının erimesi sonucunu yarattı. Konut üretim kabiliyetindeki erimeyi rakamlarla açıklarsak; İstanbul’da 2002-2020 arası inşa edilen yeni konuts ayısı toplam 2,49 milyon adettir. Türkiye’de 20 yılda üretilen her beş konuttan biri İstanbul’da üretilmiştir. TOKi’nin İstanbul’da son 20 yılda geliştirdiği konutsayısı 85 bin, bunların 60 bin kadarı da sosyal konuttur.”
