Hamile çalışanın hakları açıklandı
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, hamile ve yeni doğum yapmış kadın çalışanların hakları 4857 Sayılı İş Kanunu ile Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik ile düzenleniyor.
Kanunun 18. maddesine göre, 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde işveren iş akdini sona erdirirken işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda. Aile yükümlülükleri, hamilelik ve doğum iş akdinin feshi için geçerli bir sebep oluşturmaz. Kadın işlerin gece işe gelmemesi de fesih gerekçesi olarak gösterilemez.
İşveren, sağlık ve güvenlik riski olduğunu görür ise çalışma koşullarını, çalışma saatlerini değiştirir. Sağlık raporu doğrultusunda hamile çalışan gerekirse sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu değişikliklerden dolayı ücretinde indirim yapamaz. İşyerinde hamile kadını çalıştırmaya uygun hafif bir iş yoksa ücretsiz izin verme yoluna gidebilir.
TAZMİNAT HAKKI
Hamile veya yeni doğum yapmış kadının işten çıkartılması halinde işveren ihbar ve kıdem tazminatı ödemek zorunda kalır. Toplam çalışan sayısı 30 ve daha fazla olan işyerlerinde en az 6 aylık kıdemi bulunan kadın işçi işe iade davası açabilir. İşe iade davasını kazandığı halde işe başlatılmaması halinde 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ile 4 ile 8 ay arasında işe başlatmama tazminatı öder.
Toplam çalışan sayısı 30’dan az olan işyerlerinde çalışanlar ise ihbar ve kıdem tazminatının yanı sıra kötü niyet tazminatı talebinde de bulunabilir. Kötü niyet tazminatı, işçinin çalışma süresine göre hak etmiş bulunduğu ihbar tazminatı hakkının üç katına kadar çıkabilir. Gebelik dolayısıyla ayrımcılığa uğradığını kanıtlayanlar da eşit davranma ilkesine aykırılıktan dört aya kadar ücret tutarında tazminat ile yoksun bırakıldığı haklarını talep edebilir. Örneğin hamilelik nedeniyle daha hafif işte çalıştırıldığı gerekçesiyle ücretinde indirim yapılmışsa ücret kaybını isteyebilir.
DEVAMSIZLIK NEDENİYLE İŞ AKDİ FESHEDİLEBİLİR Mİ?
İşveren, sorunlu hamilelik veya doğum sonrası ortaya çıkan komplikasyonlar nedeniyle uzun süreli devamsızlık sebebiyle derhal fesih yapabiliyor. Bu gerekçe ile iş akdinin feshi için işçinin devamsızlığının, ihbar süresi + 6 haftayı aşması gerekir. Örneğin, en az 3 yıl kıdemi bulunan bir işçinin ihbar süresi 8 haftadır. Bu işçinin devamsızlığının 8 + 6 = 14 haftayı aşması halinde işveren açısından fesih hakkı ortaya çıkar. Bu noktada iki husus önemlidir. Birincisi, 14 haftalık devamsızlığın kesintisiz olması gerekir. İkincisi ise 14 haftalık süre doğum izni ile yarım çalışma süresinin bitiminde başlar.
